Κατάθλιψη

Η κατάθλιψη είναι η πιο συχνή ψυχική διαταραχή. Ένα στα δέκα άτομα θα νοσήσει από κατάθλιψη κάποια στιγμή στη διάρκεια της ζωής του. Οι γυναίκες υποφέρουν από κατάθλιψη, σ’ όλες τις χώρες του κόσμου, δύο φορές συχνότερα από τους άνδρες. Η κατάθλιψη μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία (από 15-70 χρονών), η έναρξή της, όμως, τοποθετείται συνήθως στη μέση ηλικία. Η βαρύτητα της νόσου ποικίλλει από πολλούς παράγοντες. Τα επεισόδια κυμαίνονται από ήπια έως σοβαρά. Σήμερα, η κατάθλιψη είναι μια νόσος που μπορεί να αντιμετωπιστεί.
Ποια είναι όμως τα συμπτώματα της? Η κατάθλιψη, δεν εμφανίζεται σ’ όλους τους ασθενείς με τα ίδια συμπτώματα. Ο ασθενής αισθάνεται θλιμμένος, στενοχωρημένος, άκεφος, απογοητευμένος. Αυτή η ψυχική κατάσταση είναι βαρύτερη από οποιονδήποτε άλλη σωματικη. Το άτομο συγκινείται εύκολα, αναλύεται σε λυγμούς με ασήμαντα ερεθίσματα (π.χ. μια εκπομπή στην τηλεόραση). Άλλες φορές, όμως, η λύπη που τον «καταπλακώνει» δεν μπορεί να εκφραστεί: «Δεν μπορώ ούτε να κλάψω», αναφέρει. Δραστηριότητες, ασχολίες, ενδιαφέροντα με τα οποία χαιρόταν στο παρελθόν τον αφήνουν αδιάφορο, τον κουράζουν, τα αποφεύγει. Τα ευχάριστα γεγονότα τα παρακάμπτει, ενώ τα δυσάρεστα τα μεγεθύνει. Νιώθει κουρασμένος, δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί, να θυμηθεί, να σκεφτεί και ν’ αποφασίσει. Παραμελεί την εμφάνισή του, αδιαφορεί για τη δουλειά του, απομακρύνεται από γνωστούς και φίλους και απομονώνεται. Δυσκολεύεται να κοιμηθεί, άλλοτε ο ύπνος είναι διακεκομμένος και ταράζεται από εφιάλτες ή άλλες φορές ξυπνάει πολύ νωρίς το πρωί, νιώθοντας κουρασμένος. Η όρεξή του έχει μειωθεί, χάνει βάρος ή κάποιες φορές ιδιαίτερα οι γυναίκες παίρνουν βάρος. Η επιθυμία για σεξουαλική επαφή είναι ανύπαρκτη. Ακαθόριστοι πόνοι «κατασκηνώνουν» στο σώμα του. Ταχυκαρδίες, εφιδρώσεις, κεφαλαλγίες και άλλα συμπτώματα συνοδεύουν την αγωνία που τον διακατέχει. Η σκέψη του χαρακτηρίζεται από τις ίδιες μελαγχολικές ιδέες, που τις αναμασά και μονότονα τις εξωτερικεύει.
Επειδή η κατάθλιψη προκαλείται από την αλληλεπίδραση βιολογικών παραγόντων, ψυχολογικών καταστάσεων και στρεσσογόνων γεγονότων, η ολοκληρωμένη θεραπευτική παρέμβαση απαιτεί το συνδυασμό βιολογικών μέσων (φάρμακα) και ψυχολογικών θεραπειών (ψυχοθεραπείες). Η φαρμακευτική αγωγή που θα συστήσει ο ψυχίατρος, εάν το κρίνει απαραίτητο, στόχο έχει μεταξύ άλλων τη διόρθωση των βιολογικών εκείνων μηχανισμών που στον εγκέφαλο προωθούν την κατάθλιψη.
Παράλληλα η αλλαγή του τρόπου σκέψης του ατόμου που υποφέρει από κατάθλιψη με τη βοήθεια ψυχολόγου έχει μακροχρόνια προστατευτική δράση κατά της κατάθλιψης.

Μερικοί Μύθοι και Αλήθειες σχετικά με την Κατάθλιψη
ΜΥΘΟΣ: Τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα προκαλούν εθισμό και αλλάζουν την προσωπικότητα.
ΑΛΗΘΕΙΑ: Τα αντικαταθλιπτικά δεν προκαλούν εξάρτηση και εθισμό ούτε αλλάζουν την προσωπικότητα. Όταν η θεραπεία έχει ολοκληρωθεί, ο ασθενής, με την καθοδήγηση του γιατρού, μπορεί να διακόψει τα φάρμακα, χωρίς να προκύψει κανένα πρόβλημα.
ΜΥΘΟΣ: Αν κάποιος που έχει κατάθλιψη κάνει απλά υπομονή και περιμένει, η νόσος θα περάσει.
ΑΛΗΘΕΙΑ: Η κατάθλιψη μπορεί να μην υποχωρήσει από μόνη της. Σε κάποιους ασθενείς διαρκεί χρόνια, αν δεν αντιμετωπιστεί. Η κατάθλιψη στις σοβαρότερες τουλάχιστον μορφές της είναι μια οργανική νόσος που απαιτεί φαρμακευτική θεραπεία για να αντιμετωπιστεί.
ΜΥΘΟΣ: Η κατάθλιψη εκδηλώνεται πάντα ως αντίδραση σε ένα δυσάρεστο γεγονός της ζωής, όπως το διαζύγιο, ο θάνατος ενός αγαπημένου προσώπου ή η απώλεια της εργασίας.
ΑΛΗΘΕΙΑ: Η κατάθλιψη μπορεί, πράγματι, να πυροδοτείται από δυσάρεστα ή τραυματικά γεγονότα ζωής, αλλά αυτό δε συμβαίνει πάντα. Η αιτιολογία της οφείλεται σε συνδυασμό οργανικών, ψυχολογικών και άλλων παραγόντων.
ΜΥΘΟΣ: Αν κάποιος δεν καταφέρει να συνέλθει από την κατάθλιψη, αυτό σημαίνει ότι είναι αδύναμος χαρακτήρας.
ΑΛΗΘΕΙΑ: Η κατάθλιψη δεν υποδηλώνει ότι κάποιος είναι αδύναμος χαρακτήρας. Αντιθέτως, σε κάποιες μορφές της προσβάλλονται οι εξωστρεφείς, συνεπείς και δημιουργικοί συνάνθρωποί μας.