Το άγχος και η αντιμετώπισή του

To άγχος είναι το πιο συνηθισμένο και καθημερινό από τα ανθρώπινα συναισθήματα. Στη γλώσσα μας υπάρχουν πολλές λέξεις που τις χρησιμοποιούμε ως συνώνυμες του άγχους όπως στρες, πανικός, ένταση. Ο φόβος και το άγχος συγγενεύουν αλλά δεν ταυτίζονται. Ως φόβο ορίζουμε τη δυσάρεστη συναισθηματική κατάσταση που είναι αποτέλεσμα ενός αναγνωρίσιμου και εξωτερικού κινδύνου (π.χ. φόβος για αεροπλάνα). Ενώ , ως άγχος η αντίδραση σε αίτιο που δεν είναι εύκολο αναγνωρίσιμο.
Το άγχος είναι μία κατάσταση εσωτερικής έντασης. Στην ήπια μορφή του λειτουργεί ως σήμα που μας προειδοποιεί να αντιμετωπίσουμε την απειλή, να διαφύγουμε ή να μειώσουμε τις επιπτώσεις. Σκεφτείτε έναν μαθητή που προετοιμάζεται για τις εξετάσεις. Το άγχος τον κινητοποιεί, ώστε να μελετήσει συστηματικά και έτσι να αυξηθούν οι πιθανότητες ενός θετικού αποτελέσματος.
Όταν, όμως, το άγχος γίνεται πολύ έντονο και παρατεταμένο δυσκολεύει το άτομο να ανταποκριθεί στις καθημερινές του δραστηριότητες.
Το πώς, πότε και γιατί αντιδρούμε με άγχος εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, δυο από τους οποίους είναι εύκολο να καταλάβουμε : το ποσό των αγχογόνων καταστάσεων και το πώς είμαστε σαν άνθρωποι. ΄Ένα οικογενειακό, οικονομικό, διαπροσωπικό πρόβλημα όπως και μία σειρά από μικρότερα προβλήματα όταν συσσωρευτούν μπορεί να μας αγχώσουν αρκετά.
Το άγχος εκδηλώνεται με πολλές και ποικίλες μορφές. Το ίδιο το άτομο παραπονιέται για ανησυχία, ζάλη, πονοκεφάλους, σφίξιμο στον αυχένα, προκάρδια ενοχλήματα, γαστρεντερικές διαταραχές, δυσκολία συγκέντρωσης σε ένα θέμα. Εκτός από τα σωματικά συμπτώματα το άτομο μπορεί να αισθανθεί ότι χάνει τον έλεγχο και φοβάται ότι θα πάθει κάτι η υγεία του. Τα παραπάνω μάλιστα συμπτώματα τον κάνουν να χρησιμοποιεί συγκεκριμένες συμπεριφορικές στρατηγικές θέλοντας να το ελέγξει όπως:

  • Βρίσκει δικαιολογίες είτε για να μην βγει έξω είτε για να μην κάνει κάτι.
  • Αποφεύγει ορισμένες καταστάσεις όταν είναι μόνος.
  • Φεύγει βιαστικά από χώρους ή καταστάσεις όταν αισθάνεται άγχος.

Τι είναι αυτό όμως που προκαλεί και συντηρεί το άγχος;

Αυτό που διατηρεί το άγχος είναι µία σειρά από φαύλους κύκλους που σχετίζονται µε τον τρόπο σκέψης του ατόµου. Το άτομο ανησυχεί , δεν μπορεί να ελέγξει τα αρνητικά του συναισθήματα και εγκλωβίζεται στα προβλήματα του.
Παλαιότερα, το άγχος αντιµετωπίζονταν περισσότερο φαρμακευτικά, αλλά η ΄συνήθεια΄ που συνοδεύει τη φαρµακολογία και μη αποτελεσματικότητα της μακροπρόθεσμα κάνουν τη θεραπεία λιγότερο επιθυµητή. Ο πελάτης μέσω των φαρμάκων κατάφερνει να μειώσει κυρίως τα σωματικά του συμπτώματα χωρίς να μαθαίνει τρόπους ελέγχου της σκέψης του. (..). Ο πελάτης με τη βοήθεια του θεραπευτή του μαθαίνει καινούργιους τρόπους σκέψης και συµπεριφοράς όπως και τεχνικές που θα τον βοηθήσουν να αισθάνεται λιγότερη ένταση και περισσότερο θάρρος. Εντοπίζει τις αγχώδεις του σκέψεις, τις απαντά ρεαλιστικά, χρησιμοποιεί τεχνικές ελέγχου των σωματικών του συμπτωμάτων και με αυτόν τον τρόπο μαθαίνει να εκτίθεται σε αγχογόνες καταστάσεις Οι τελευταίες μελέτες αποδεικνύουν την αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα της ψυχοθεραπείας. Η γνωστική-συμπεριφορική θεραπεία θεωρείται η καταλληλότερη θεραπεία για την αντιμετώπιση των διαταραχών του άγχους (Leahy R, Holland S, 2000).

ΑΓΧΟΣ: Πώς να ΤΟ ΝΙΚΗΣΕΤΕ

  • Προγραμμάτισε τις καθημερινές σου εργασίες με τρόπο να αφήνεις λίγα λεπτά για σένα. Ποτέ μην δουλεύεις χωρίς διαλείμματα.
  • Μάθε να λες ΟΧΙ για να μην τα φορτώνουν όλοι πάνω σου.
  • Καθιέρωσε ένα πρόγραμμα. Θα μειώσει το άγχος και θα βάλει σε μία σειρά τη σκέψη σου.
  • Θέσε ρεαλιστικούς στόχους. Θέσε έναν-έναν τους στόχους και προσπάθησε να τον πραγματοποιήσεις. Αν δυσκολεύεσαι αναρωτήσου σε ποιο στάδιο και πως θα μπορέσεις να το επιλύσεις.
  • Μην δίνεις μεγάλη έμφαση στο ΠΡΕΠΕΙ. Ελεγξε τις υποχρεώσεις σου και δες αν αλήθεια πρέπει να κάνεις κάποιες από αυτές.
  • Φρόντισε το σώμα σου τρώγοντας υγιεινά και γυμνάσου-όσο εσύ επιθυμείς και αντέχεις. Να θυμάσαι μην φτάνεις στα όρια σου.
  • Μοιράσου ευθύνες και αρμοδιότητες και σε άλλους.
  • Μην προσπαθείς να ευχαριστήσεις όλους. Ιεράρχησε τις ανάγκες σου και επέλεξε τις σπουδαιότερες.
  • Μη μένεις για καιρό σε αμφιβολία ή διλήμματα. Η παράταση μιας αβεβαιότητας μπορεί να σε εξαντλήσει ψυχικά.
  • Εντόπισε τις καταστάσεις που σε αγχώνουν και προσπάθησε να τις αντιμετωπίσεις χωριστά. Μην βιάζεσαι και απελπίζεσαι. Καθόρισε το πρόβλημα και εντόπισε τη δυσκολία του. Βρες πιθανές λύσεις και υιοθέτησε την επικρατέστερη.
  • Μην ξεχνάς :
  • ΟΤΙ ΣΗΜΕΡΑ ΕΙΝΑΙ Η ΠΡΩΤΗ ΜΕΡΑ ΤΗΣ ΥΠΟΛΟΙΠΗΣ ΖΩΗΣ ΣΟΥ.

Πηγή: Άγχος, Χ.Μουζούκης & Άγχος, Γ.Σίμος